Kubrick ve sembolizm

Sembolizme sanatta, özellikle resim, müzik ve edebiyatta rastlarız. En çok kullanıldığı bir diğer sanat alanı ise sinemadır. Sembolizmin kullanıldığı mesaj içerikli filmlerin sayısı epey fazladır. Bu filmlerden en ünlüleri de bizce Stanley Kubrick filmleridir. Dünyaca ünlü Amerikalı yönetmen Stanley Kubrick, sinema dünyasına farklı teknik yöntemler ile damga vurmuştur. Bu teknik yöntemlerin içinden “One-point perspective” ve “Slow zooms” birçok yönetmene ışık tutmuştur. Kubrick, özgün senaryodan ziyade edebiyat yazarlarının eserlerini sinemaya uyarlamıştır. Sinemasını bu kadar özel yapan şey, Stanley’nin mükemmeliyetçi ve obsesif tutumu olmuştur. Filmlerinde senaryodan ziyade görüntüye ve çekime önem vermiştir.

Kubrick, sembolizmi kullanarak her filmde farklı mesajlar vermeyi hedeflemiştir. Filmlerde kullandığı semboller ve kodlar, kitaplara dahi konu olmuştur ve hala da çözümlenmeye devam ediyor. Bu yazımızda Kubrick’in 3 filmini seçtik ve kullanılan sembollerini inceledik.

2001: A Space Odyssey (1968)

Bilim kurgu türünde çekilen film, insan evrimi, teknoloji, yapay zeka ve tematik unsurları işler. Göze çarpan yoğun renkler, gizli mesajlar içerir. Bu filmde Stanley, renk sembolizmini kullanarak bariz olmayan mesajlar vermiştir.

Beyaz: Steril, temiz ve uzaydaki yaşam dünyasından yoksunluğu temsil eder. Dünyadan uzaklaşmak, temizlenmenin yenilenmenin belirtisidir.

Keir Dullea, astronot David Bowman’ı oynamıştır, 2001: A Space Odyssey.

Kırmızı: Tehlikenin yaklaştığını ve ölümü ifade eder.

Mor: Gizem, bilgelik ve adaleti temsil eder.

The Shining (1980)

Stephen King‘in aynı adlı romanından uyarlanan The Shining, uzun ve detaylı takip sahne çekimleri için kullanılan steadicam’ın kullanıldığı ilk filmdir. Ayrıca filmin geçtiği oteli, Kubrick çekimler için tekrardan bir araziye inşa ettirmiştir. Çekimleri filmdeki sahne sırasına göre ayarlamıştır. Kubrick’in mükemmeliyetçi tutumundan ötürü King’in yazdığı senaryo zamanla birçok değişime uğramıştır ve Stephen King, The Shining filminden Stanley Kubrick’in değişimleri sebebiyle nefret ettiğini söyler. King, yıllar sonra haklarını alıp tekrar başka bir The Shining filmi çektirmiştir fakat Kubrick’in çektiği kadar başarıya ulaşamamıştır. Şimdi ise filmdeki sembollere göz atalım.

Filmde kızılderili mimarisinin birkaç çekimi vardır, ve otel kızılderili dekorları ile doludur. Bir teori, filmin erken Amerikan yerleşimcilerinin sömürüsünü ve yerli Amerikalıların öldürülmesini keşfetmek etrafında inşa edilmesidir.

Jack Torrance’ı canlandıran Jack Nicholson, The Shining,1980

Jack şiddetle kızılderili dekoru olan duvara top atıyor. Bu top bariz bir biçimde sembole çekilmesini istenen dikkati göz önüne seriyor.

da block

Filmde kırmızı, beyaz ve mavinin kullanım fazlalığı ABD’yi simgeler.

Danny’nin oyuncak ayı üzerine yattığı sahnede oyuncak ayı, kimileri tarafından bu Oyuncak ayının soğuk savaş sırasında Sovyetler Birliği’nin simgesi olduğu söyleniyor. Ayrıca Kırmızı, beyaz ve mavinin kullanımı yine mevcut.

Eyes Wide Shut (1999)

Stanley Kubrick‘in son filmi Eyes Wide Shut. Filmin, senaryosu Traumnovelle (Dream Story) adlı romandan uyarlanmıştır. Filmde olup romanda olmayan birçok detay mevcut.

İlk olarak, Filmin ayin sahnesinde çalan müzik, Ortodoks ve Hindu ilahisinin Kubrick tarafından harmanlanmış halidir. Fakat Kubrick, Bunu Tersten bir şekilde filme koyuyor. Söylenenlere göre bunun sebebi Satanistlerin ayinlerindeki ritüellerin tersten yapılması ve bunun anlamının tanrıya ters gitmek olduğu. Kubrick’in buna dikkat çektiği yaygın bir görüş.

Nicole Kidman (Alice) ve Tom Cruise (Bill), Eyes Wide Shut, 1999

Nicole Kidman (Alice) ve Tom Cruise (Bill), arkadaşlarının noel balosuna gittikleri sahnede göze çarpan sekizgen yıldız, birçok karede özellikle karşımıza çıkıyor. Bu sekizgen yıldız, güneşi temsil eder ve Sümerler’deki gök tanrısı Anu‘nun sembolüdür.

Daha Fazla İçerik
The Irishman’in yapımcısı, Martin Scorsese’nin filmlerinde kadınları görmemezlikten geldiği iddialarını reddetti